Οι οικονομικοί αναλυτές εδώ και μήνες «μαδάνε τη μαργαρίτα», για το αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα σκάσει σαν φούσκα ή όχι.
Μέχρι τώρα, ως ένας από τους βασικότερους κινδύνους για το σκάσιμο της φούσκας στην Τεχνητή Νοημοσύνη προβάλλεται η λεγόμενη «κυκλική χρηματοδότηση». Μυθικά χρηματικά ποσά αλλάζουν χέρια, μεταξύ των κολοσσών της Βig Tech, δίνοντας ώθηση στους χρηματιστηριακούς δείκτες και κατ’επέκταση στην οικονομία.
Μόνο, που το γαϊτανάκι της αλληλο-χρηματοδότησης δεν θυμίζει τόσο τις παραδοσιακές επενδύσεις, όσο ένα παιχνίδι υψηλού ρίσκου, με τους ίδιους και τους ίδιους παίκτες να πασάρουν ο ένας στον άλλον την «καυτή πατάτα». Η μία εταιρεία ΑΙ τροφοδοτεί με κεφάλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων την άλλη, κι εκείνη με τη σειρά της διοχετεύει τα ίδια κεφάλαια στα πρότζεκτ του αρχικού επενδυτή: τσιπάκια, συμβόλαια για υπηρεσίες cloud και νέα data centers.
Πρόκειται για μια «λούπα» που επιταχύνει την καινοτομία, εγγυώμενη υπερ-αποδόσεις, αλλά θολώνει τις γραμμές μεταξύ της πραγματικής ζήτησης και μιας τεχνητής ανάπτυξης.
Φσστ…μπόινγκ ή μπαμ και κάτω;
Νέα ανάλυση του Βloomberg προειδοποιεί ότι «η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης πλησιάζει στο σκάσιμο». Το άρθρο υπογράφει η Σάνον Ο’ Νηλ, αντιπρόεδρος και διευθύντρια μελετών στο Council on Foreign Relations – CFR, την αμερικανική δεξαμενή σκέψης που εκδίδει το περιοδικό Foreign Affairs.
Όμως σε αντίθεση με άλλους τεχνο-σκεπτικιστές, η αναλύτρια του CFR δεν φοβάται τόσο την κυκλική χρηματοδότηση ή το ανταγωνισμό από την Κίνα, όσο τις συνέπειες της δασμολογικής και της αντιμεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ.
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει υποσχεθεί να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να αναπτύξει την τεχνητή νοημοσύνη, με κάθε τρόπο. Παραχωρεί κρατικές εκτάσεις για να γίνουν data centers και σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης και περιβαλλοντικών ελέγχων. Αγοράζει μετοχές στην Ιntel, τον γίγαντα των μικροεπεξεργαστών, σε υποσχόμενες startups και σε εταιρείες κρίσιμων ορυκτών – όπως οι σπάνιες γαίες που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ημιαγωγών.
Επίσης έχει απαλλάξει από δασμούς τις εισαγωγές ημιαγωγών και άλλων εξαρτημάτων, που αποτελούν το 1/3 του κόστους των Data Centers. Παραμένουν ωστόσο οι δασμοί στην εισαγωγής των κατασκευαστικών υλικών.
Ηλεκτρικό βραχυκύκλωμα
Με όλο αυτό το «πουσάρισμα» οι εταιρείες ΑΙ επενδύουν εκατοντάδες δισ. δολάρια σε υπερμεγέθη Data Centers, για να αναβαθμίσουν τα δίκτυα και τα συστήματά τους. Παράλληλα αυξάνονται και οι απαιτήσεις τους σε ηλεκτρική ενέργεια.
Η McKinsey προβλέπει ότι τα νέα Κέντρα Δεδομένων που θα τεθούν σε λειτουργία από τώρα έως το 2030 θα καταναλώνουν περισσότερες από 600 τεραβατώρες ετησίως, ενέργεια αρκετή για να τροφοδοτήσει σχεδόν 60 εκατομμύρια νοικοκυριά.
Καθώς η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται, το ίδιο συμβαίνει και με το κόστος κατασκευής των ηλεκτρολογικών και άλλων υποδομών.
Οι τιμωρητικοί δασμοί 50% για το χάλυβα, το αλουμίνιο και τα καλώδια χαλκού έπληξαν δυσανάλογα τους μετασχηματιστές, τα δίκτυα και τους πύργους (πυλώνες) μεταφοράς ενέργειας.
Οι μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν οι εταιρείες κοινής ωφέλειας προέρχονται σχεδόν όλες από την Κίνα και, υπόκεινται σε ακόμη υψηλότερους δασμούς.
Η «σκούπα» στους μετανάστες, σαμποτάρει την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η πολιτική του Τραμπ για το μεταναστευτικό επίσης δρα ανασταλτικά στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να φέρουν ειδικευμένους επιστήμονες από το εξωτερικό. Μία από τις αιτίες είναι ότι οι βίζες ειδικού σκοπού δίνονται πολύ πιο δύσκολα και κοστίζουν πολύ ακριβότερα από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν.
Ακόμα χειρότερη είναι η εικόνα στις κατασκευές, εκεί που κυριολεκτικά μπαίνουν τα θεμέλια των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη – μέσω των Data Centers.
Το 25% των εργαζομένων στον κατασκευαστικό κλάδο προέρχεται από το εξωτερικό και ένας στους επτά είναι χωρίς χαρτιά. Με τα κλειστά σύνορα, τις επιδρομές της ICE και τις εντατικές απελάσεις, οι εργάτες οικοδομής γίνονται σταδιακά όλο και πιο δυσεύρετοι.
Πάνω από το 80% των εργολάβων έχει κενές θέσεις εργασίας, οι οποίες είναι όλο και πιο δύσκολο να καλυφθούν. Η έλλειψη εργαζομένων δεν φρενάρει μόνο τη κατασκευή Data Centers, αλλά και γενικά την οικοδομική δραστηριότητα, η οποία έχει μειωθεί κατά 10% στα οικιστικά και 13% στα επαγγελματικά-βιομηχανικά ακίνητα.
Τα δισεκατομμύρια επενδύσεων δεν «φτουράνε»
Για τις εταιρείες ΑΙ και Data Centers τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες δεν αποφέρουν τα προσδοκόμενα οφέλη.
Το 2026 η τάση αυτή θα επιδεινωθεί. Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου του 2026, ο Λευκός Οίκος πιέζεται να λάβει μέτρα για το κόστος ζωής και την έλλειψη προσιτής κατοικίας.
Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ συζητά με εργολάβους, για το τι μπορούν να κάνουν για το στεγαστικό. Μια άνοδος στην οικοδομή οικιστικών ακινήτων, θα εντείνει τον ανταγωνισμό σε μια ούτως ή άλλως μικρή δεξαμενή ειδικευμένων τεχνιτών.
Πότε θα φέρει πίσω τα λεφτά της η Τεχνητή Νοημοσύνη;
Η επιτυχία ή η αποτυχία της τεχνητής νοημοσύνης θα εξαρτηθεί από το αν θα αρχίσει να αποδεικνύει την αξία των τεράστιων επενδύσεων, τονίζει η αναλύτρια του CEPR. Επιβεβαιώνει δηλαδή ότι παρά το κλίμα ενθουσιασμού, προς το παρόν οι επενδυτές «μπαίνουν μέσα» και το χρήμα απλώς ανακυκλώνεται. Ακόμα όμως και αν η Τεχνητή Νοημοσύνη καταφέρει να μεταμορφώσει τον έναν κλάδο της οικονομίας μετά τον άλλον, το ποιος θα κερδίσει και πότε είναι συνάρτηση χρόνου και κόστους.
Προς το παρόν οι πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ, σε δασμούς και μεταναστευτικό, δεν βοηθάνε τις αμερικανικες εταιρείες ΑΙ, ούτε στον έναν ούτε στον άλλο παράγοντα.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
