Η γερμανογαλλική κοινοπραξία European Search Perspective (EUSP) απέστειλε ανοιχτές επιστολές στους αρχηγούς κυβερνήσεων και των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Προτείνει τη δημιουργία εθνικών ευρετηρίων αναζήτησης σαν δημόσια ψηφιακή υποδομή. Η πρωτοβουλία έρχεται 100 ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής για την Ψηφιακή Κυριαρχία στο Βερολίνο, όπου οι Ευρωπαίοι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων δεσμεύτηκαν να μειώσουν τις κρίσιμες ψηφιακές εξαρτήσεις.
Ο οργανισμός υποστηρίζει ότι η υποδομή αναζήτησης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν στρατηγική δημόσια υποδομή, συγκρίσιμη σε σημασία με τα ενεργειακά δίκτυα ή τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα:
“Τα αποτελέσματα αναζήτησης καθορίζουν την ορατότητα. Η ορατότητα καθορίζει την πρόσβαση στην αγορά. Η πρόσβαση στην αγορά καθορίζει τους νικητές και τους ηττημένους. Στις ψηφιακές αγορές, η κατάταξη δεν είναι μια ουδέτερη τυπικότητα – είναι μια κατανομή ευκαιριών”, γράφει η EUSP. Η εταιρεία εκτιμά την εξάρτηση σε περίπου 18 τρισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής οικονομικής παραγωγής.
Ωστόσο, η αναζήτηση ελέγχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από εταιρείες εκτός της ΕΕ. Σύμφωνα με την EUSP, το 99,5% όλων των ευρωπαϊκών ερωτημάτων αναζήτησης απαντώνται από δύο αμερικανικές εταιρείες (Google και Bing στο 96%) και έναν ρωσικό πάροχο (Yandex, 3,5%)
Επικίνδυνη Εξάρτηση
Σύμφωνα με το EUSP, μια αποτυχία ή μπλοκάρισμα της κυρίαρχης υποδομής ευρετηρίου αναζήτησης θα μπορούσε να καταστήσει τις κυβερνήσεις ανίκανες να δράσουν και να οδηγήσει τις οικονομίες σε αδιέξοδο. Τέτοια μέτρα δεν είναι απλώς ένα θεωρητικό σενάριο. Η πολιτική των ΗΠΑ το έχει δείξει αυτό σε πολλές περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια, για παράδειγμα μέσω των εμπορικών δασμών ή αποκόπτοντας ένα δικαστή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο από την ψηφιακή ζωή.
Η Ευρωπαϊκή Προοπτική Αναζήτησης ή European Search Perspective προτείνει στα κράτη μέλη της ΕΕ να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τέτοια μέτρα με κυρίαρχη υποδομή αναζήτησης. Θα πρέπει να αποτελείται από έναν εθνικό ευρετήριο αναζήτησης που φιλοξενείται υπό ευρωπαϊκή δικαιοδοσία, έναν εθνικό αλγόριθμο κατάταξης και μια υποδομή που υποστηρίζει τόσο τις δημόσιες υπηρεσίες αναζήτησης όσο και το θεμελιώδες web Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η EUSP είναι μια κοινοπραξία των ευρωπαϊκών υπηρεσιών αναζήτησης Qwant (Γαλλία) και Ecosia (Γερμανία) και λειτουργεί τον ευρωπαϊκό δείκτη αναζήτησης με την ονομασία Staan (Search Trusted API Access Network) από τον Αύγουστο του 2025, ο οποίος είναι επίσης διαθέσιμος σε τρίτους μέσω API. Προς το παρόν, η Staan περιορίζεται σε γαλλικό περιεχόμενο.
Η πρόταση της EUSP προς τους αρχηγούς κυβερνήσεων της ΕΕ:
Η εταιρεία θα μπορούσε να επεκτείνει την πρωτοβουλία της σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν άμεσα τον δείκτη ή εναλλακτικά να χρησιμοποιήσουν την Ecosia και την Qwant σαν την προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης στη δημόσια διοίκηση.
Σε αντίθεση με πολλές προτάσεις για ψηφιακές υποδομές, η EUSP δεν ζητά χρήματα από τις κυβερνήσεις.
Οι Ecosia και Qwant αναφέρουν ότι η υποδομή θα χρηματοδοτηθεί μέσω διαφημιστικών εσόδων εάν οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη στραφούν σε ευρωπαϊκές μηχανές αναζήτησης σαν προεπιλεγμένους παρόχους αναζήτησης.
Ο Oels ισχυρίστηκε ότι αυτό θα δημιουργήσει αρκετή επισκεψιμότητα ώστε το σύστημα να είναι οικονομικά βιώσιμο.
“Είμαστε έτοιμοι να το προσφέρουμε δωρεάν εάν οι δημόσιες διοικήσεις μας ορίσουν σαν την προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης”.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
