Γιατί C: και όχι A:; Η δισκέτα-φάντασμα που μας κυβερνά ακόμα

Κάθε φορά που ανοίγετε το “Αυτός ο υπολογιστής”, βλέπετε το Local Disk (C:) και δεν ρωτάτε πού πήγαν τα A και B. Τα Windows 11, με τον πανίσχυρο NVMe SSD τους, κουβαλούν ακόμη μια απόφαση που γεννήθηκε πριν από σχεδόν μισό αιώνα. Η ιστορία της περνά από δύο λειτουργικά, έναν υπολογιστή χωρίς σκληρό δίσκο και μια δισκέτα που υπήρχε μόνο στη φαντασία του DOS.

Η αρχή βρίσκεται στο CP/M, το λειτουργικό που έφτιαξε το 1974 ο Gary Kildall και η εταιρεία του, η Digital Research, και που έγινε η πρώτη επιλογή για τους μικροϋπολογιστές της εποχής.

old diskettes data center concept background, female hand take floppy disc from a pile

Στο εγχειρίδιο του CP/M 1.3, του 1976, το σύστημα έδινε “διευθύνσεις” μόνο για δύο δίσκους και ο πρώτος ονομαζόταν “A”. Το CP/M 2.2 ανέβασε το όριο στους 16 δίσκους, από το A ως το P. Με την εντολή B: περνούσατε στον δεύτερο δίσκο και με το B:NAME δείχνατε ένα αρχείο στον δίσκο Β.

Το MS-DOS αντέγραψε αυτή την ιδέα αυτούσια. Το επιβεβαιώνει και ο Raymond Chen, που δουλεύει στα Windows πάνω από 30 χρόνια, σε μια δημοσίευση του 2010 στο The Old New Thing, με αφορμή το γιατί κάθε δίσκος του DOS έχει δικό του τρέχοντα φάκελο. Το DOS 1.0 δεν είχε καν φακέλους, και τα προγράμματα έδειχναν τα αρχεία με ονόματα σαν το B:PROGRAM.LST.

Το CP/M πάντως δεν είχε δεσμεύσει τα A και B για δισκέτες. Ήταν απλώς τα δύο πρώτα γράμματα της σειράς. Τα έδεσαν με τις δισκέτες η IBM και το MS-DOS. Ο πρώτος IBM PC (μοντέλο 5150), που παρουσιάστηκε στις 12 Αυγούστου 1981, κόστιζε στη βασική του μορφή 1.565 δολάρια, με 16 kilobytes RAM και χωρίς μονάδα δίσκου.

Για οθόνη, δύο μονάδες δισκέτας και εκτυπωτή χρειαζόταν σχεδόν 3.000 δολάρια επιπλέον.

Το DOS, τα προγράμματα και τα έγγραφά σας ζούσαν σε δισκέτες των 5,25 ιντσών. Η πρώτη μονάδα ήταν το A:, η δεύτερη το B:, και συνηθισμένη πρακτική ήταν να τρέχετε το σύστημα από το A: και να σώζετε τη δουλειά σας στο B:.

Τον Μάρτιο του 1983 ήρθε ο IBM PC/XT, με σκληρό δίσκο 10MB και μία μόνο δισκέτα. Ο δίσκος πήρε την “διεύθυνση” C:, παρόλο που δεν υπήρχε δεύτερη δισκέτα να διεκδικήσει το B:.

Ο λόγος είναι ότι το DOS είχε ήδη δουλειά για το B:.

Στον οδηγό χρήστη του MS-DOS 2.0 υπάρχει παράρτημα για συστήματα με μία μονάδα, που σας ζητά να τη φαντάζεστε σαν δύο. Αν πληκτρολογούσατε COPY COMMAND.COM B:, το DOS διάβαζε το αρχείο, σταματούσε και σας ζητούσε να βάλετε τη δισκέτα του B: και να πατήσετε ένα πλήκτρο.

Μετά ζητούσε πάλι τη δισκέτα του A:. Δηλαδή το δεύτερο drive ήσασταν εσείς. Το B: έμεινε δεσμευμένο για αυτό το φανταστικό drive, και ο σκληρός δίσκος δεν είχε άλλη επιλογή από το C:.

____________

Είναι μια συμπαθητική ιστορία, αλλά είναι και μια υπενθύμιση του πόσο βαθιά κρατούν οι αποφάσεις μιας εποχής. Ένα γράμμα που διάλεξε ένας κατασκευαστής για να ξεπεράσει το πρόβλημα μιας μονάδας δισκέτας το βλέπουμε σχεδόν σαν φυσικό νόμο, σε μηχανήματα που δεν έχουν καμία σχέση με εκείνα τα πρώτα. Η συμβατότητα προς τα πίσω έχει αξία, δεν το αρνείται κανείς. Όταν όμως μια απόφαση επιβιώνει επειδή κανείς δεν τολμά να την αγγίξει, και όχι επειδή είναι χρήσιμη, πρέπει να ρωτάμε ποιος αποφασίζει για το τι κρατάμε και τι πετάμε.

Η απάντηση, κατά κανόνα, είναι μία εταιρεία. Το “έτσι είναι τα Windows” είναι απλώς απολιθώματα που κανείς δεν ξαναεξέτασε; Πόσα από αυτά θα είχαν αλλάξει, αν το σύστημα ήταν ανοιχτό και οι χρήστες μπορούσαν να πουν τη γνώμη τους;

Bonus

Ένας νέος διοικητής αναλαμβάνει τη διοίκηση σε ένα στρατόπεδο. Καθώς κάνει την επιθεώρησή του, βλέπει έναν στρατιώτη να στέκεται σκοπιά... ακριβώς δίπλα σε ένα απλό παγκάκι, στη μέση του πουθενά.
Παραξενεμένος, ρωτάει τον υπαρχηγό ή τον υποδιοικητή:
— Καλά, τι φυλάει εδώ ο σκοπός;
— Δεν ξέρω, κ. Διοικητά, έτσι το βρήκα κι εγώ όταν ανάλαβα πριν από 5 χρόνια! απαντάει εκείνος.
Ο διοικητής, όντας περίεργος, ψάχνει την ιστορία. Παίρνει τηλέφωνο τον προηγούμενο διοικητή (που υπηρετούσε πριν από 15 χρόνια):
— Ρε συ, τι είναι αυτή η σκοπιά στο παγκάκι;
— Πού να ξέρω; Εγώ έτσι το βρήκα όταν είχα έρθει.
Αποφασίζει να το ψάξει βαθύτερα και βρίσκει τηλέφωνο έναν απόστρατο πια, πολύ ηλικιωμένο στρατηγό, ο οποίος ήταν διοικητής στο ίδιο στρατόπεδο πριν από 40 χρόνια. Τον παίρνει τηλέφωνο και του λέει:
— Στρατηγέ μου, ένα παγκάκι στο στρατόπεδο τάδε που έχει σκοπιά... Ξέρετε γιατί φυλάγεται;
Και ο υπέργηρος στρατηγός του απαντάει αγανακτισμένος:
— Μα καλά, ακόμη να στεγνώσει;!

×Πρωτότυπο ↗