Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίζουν δημόσια διαθέσιμο υλικό από ολόκληρο το διαδίκτυο, να το συνδέουν με πιθανά θύματα και να χαρτογραφούν τις σχέσεις μεταξύ αυτών και άλλων ατόμων.
Αυτή η ικανότητα συλλογής και συσχέτισης πληροφοριών (γνωστή στους ειδικούς ως OSINT από το Open-Source Intelligence) δε μένει χωρίς συνέπειες. 
«Οι απατεώνες μπορούν πλέον να βρίσκουν εύκολα δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για εσάς, ώστε να κάνουν τις τεχνικές κοινωνικής μηχανικής πιο πειστικές και τις απάτες πιο εύκολα εφαρμόσιμες σε μεγάλη κλίμακα» αναφέρει ο Phil Muncaster στην WeLiveSecurity, την ενημερωτική πλατφόρμα της εταιρίας κυβερνοασφάλειας ESET.
Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ένα μήνυμα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing), σχεδιασμένο για να σας ξεγελάσει ώστε να αποκαλύψετε τα στοιχεία σύνδεσής σας ή να κάνετε κλικ σε έναν σύνδεσμο και να εγκαταστήσετε, χωρίς να το αντιληφθείτε, κακόβουλο λογισμικό. Το μήνυμα θα ήταν πολύ πιο πειστικό εάν περιείχε προσωπικά στοιχεία, όπως το χώρο εργασίας σας ή το σχολείο του παιδιού σας, μια πρόσφατη εκδήλωση στην οποία παρευρεθήκατε ή κάποια σχετική με εσάς πληροφορία που έχετε δημοσιεύσει, όπως μια ημερομηνία γενεθλίων ή λεπτομέρειες για πρόσφατες διακοπές. Όλες αυτές οι πληροφορίες μπορεί να είναι δημόσια διαθέσιμες και να συλλεχθούν εύκολα σε μεγάλη κλίμακα.
Ένα βίντεο ή μια τηλεφωνική κλήση με τη χρήση της φωνής ή του προσώπου σας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εξαπατήσει ένα αγαπημένο σας πρόσωπο και να το κάνει να πιστέψει ότι βρίσκεστε σε κίνδυνο. Οι απατεώνες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα deepfakes για να ζητήσουν χρήματα με τη «φωνή» σας ή να προσποιηθούν ότι έχετε απαχθεί και ότι πρέπει να καταβληθούν λύτρα για να εξασφαλιστεί η ασφάλειά σας. Μπορούν ακόμη και να χρησιμοποιήσουν ένα deepfake με το πρόσωπό σας για να δημιουργήσουν ένα βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο και στη συνέχεια να απειλήσουν ότι θα το στείλουν στις επαφές σας, εκτός εάν πληρώσετε. Τέτοιου είδους περιστατικά σεξουαλικού εκβιασμού γίνονται ολοένα και πιο συχνά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκατοντάδες άτομα κάτω των 18 ετών έχουν αναφέρει ότι έπεσαν θύματα τέτοιων περιστατικών φέτος.
Δυστυχώς, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) μπορούν να συγκεντρώνουν και να οργανώνουν γρήγορα τις πληροφορίες που χρειάζονται οι απατεώνες για να κάνουν τις επιθέσεις τους πιο αποτελεσματικές. Μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία προφίλ για μεγάλο αριθμό πιθανών θυμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα, συγκεντρώνοντας σχετικές φωτογραφίες, βίντεο και πληροφορίες σχετικά με τα προσωπικά ενδιαφέροντα, την εργασία, την οικογένεια και τους φίλους τους, στοιχεία που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μια επίθεση.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί επίσης να βοηθήσει στη δημιουργία των σεναρίων κοινωνικής μηχανικής που χρησιμοποιούν οι απατεώνες. «Τους επιτρέπει να επικοινωνούν με πιο πειστικό τρόπο μέσω email, κοινωνικών δικτύων ή άλλων καναλιών, ακόμη και όταν δε μιλάνε τη συγκεκριμένη γλώσσα» επισημαίνει ο Muncaster, στην ενημερωτική πλατφόρμα της παγκόσμιας εταιρίας κυβερνοασφάλειας ESET. Με αυτόν τον τρόπο, η AI μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας σχεδόν ολοκληρωμένης διαδικασίας απάτης, από την αναγνώριση και την επιλογή του θύματος έως τη δημιουργία και την εκτέλεση της επίθεσης.
Το όριο μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής έχει γίνει ολοένα πιο ασαφές τα τελευταία χρόνια, ειδικά καθώς πολλοί από εμάς εργαζόμαστε σε υβριδικά περιβάλλοντα. Μπορεί να χρησιμοποιούμε προσωπικές συσκευές και τις διευθύνσεις των σπιτιών μας για εταιρικές δραστηριότητες. Παράλληλα, η σύνδεση των επαγγελματικών και προσωπικών μας λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να αποκαλύψει εύκολα διασυνδέσεις που θα ήταν χρήσιμες σε έναν επιτιθέμενο.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι προσπάθειες αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών μπορούν να έχουν άμεσο αντίκτυπο και στην επαγγελματική σας ζωή. Για παράδειγμα, οι απατεώνες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν προσωπικές πληροφορίες για να σχεδιάσουν μια επίθεση κοινωνικής μηχανικής με σκοπό να υποκλέψουν τα διαπιστευτήριά σας ή να αποκτήσουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την εργασία σας.
Θα μπορούσαν, επίσης, να κάνουν επίθεση απάτης στους συναδέλφους σας ενώ βρίσκεστε σε διακοπές, γνωρίζοντας ότι ενδέχεται να μην είστε διαθέσιμοι για να επαληθεύσετε ψευδείς πληροφορίες. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ιδανική ευκαιρία για μια επίθεση παραβίασης εταιρικού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (business email compromise – BEC).
Η απώλεια των προσωπικών σας στοιχείων είναι ένα ζήτημα. Ωστόσο, οι ενέργειες OSINT που έχουν σχέση με την εργασία ενδέχεται να έχουν ακόμη σοβαρότερες επιπτώσεις στην επαγγελματική σας φήμη και καριέρα.
“Όσον αφορά την αναγνώριση και τη συλλογή πληροφοριών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να ελέγξετε και άλλα που δεν μπορείτε” εξηγεί ο Munchaster.
«Μόλις οι πληροφορίες που σας αφορούν γίνουν δημόσιες, μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να ζητήσετε τη διαγραφή τους, ειδικά εάν έχουν ήδη αναδημοσιευτεί ή αντιγραφεί σε άλλα σημεία του διαδικτύου. Οι παλιές φωτογραφίες στα κοινωνικά δίκτυα είναι συνήθως ευκολότερο να διαγραφούν, αλλά λίγοι από εμάς έχουμε τον χρόνο να εξετάσουμε εξονυχιστικά ολόκληρη την ψηφιακή μας παρουσία και να αφαιρέσουμε οτιδήποτε θα μπορούσε να είναι χρήσιμο σε εγκληματίες.
Είναι, επομένως, προτιμότερο να επικεντρωθείτε σε όσα μπορείτε να αλλάξετε» τονίζει και προτείνει να λάβουμε υπόψη τα εξής μέτρα:
Περιορίστε την πρόσβαση στα προφίλ σας στα κοινωνικά δίκτυα. Βεβαιωθείτε ότι δεν είναι προσβάσιμα στο ευρύ κοινό, ώστε να περιορίσετε τη δυνατότητα συλλογής προσωπικών πληροφοριών, εικόνων και βίντεο.
Να είστε προσεκτικοί με όσα μοιράζεστε. Στοιχεία όπως ημερομηνίες γέννησης, σχολεία των παιδιών, σχέδια διακοπών και άλλες προσωπικές πληροφορίες καλό είναι να μην δημοσιεύονται.
Ελέγχετε τις φωτογραφίες που δημοσιεύετε. Μπορεί να περιέχουν πληροφορίες ή οπτικά στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό της διεύθυνσής σας, του οχήματός σας ή άλλων προσωπικών στοιχείων.
Αποφύγετε τη σύνδεση της προσωπικής με την επαγγελματική σας ζωή. Μη δημοσιεύετε πληροφορίες που μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν για να συσχετιστούν οι προσωπικοί σας λογαριασμοί με την εργασία, τους συναδέλφους ή τον εργοδότη σας.
Χρησιμοποιήστε έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA). Σε συνδυασμό με ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης, έχετε ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας στους λογαριασμούς σας.
Μην αποδέχεστε αιτήματα φιλίας ή παρακολούθησης από άτομα που δε γνωρίζετε. Εάν ένα άγνωστο άτομο σάς κινήσει την περιέργεια ή ισχυριστεί ότι σας γνωρίζει, επαληθεύστε την ταυτότητά του μέσω ενός ξεχωριστού και αξιόπιστου καναλιού επικοινωνίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει προς το καλύτερο πολλές πτυχές της ζωής μας. Παράλληλα, όμως, δημιουργεί κινδύνους τους οποίους μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε. Η προσοχή παραμένει μία από τις καλύτερες στρατηγικές άμυνας. Αξίζει να ενεργείτε με την παραδοχή ότι οτιδήποτε δημοσιεύετε στο διαδίκτυο μπορεί κάποια στιγμή να εντοπιστεί και να αναλυθεί από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Ενεργήστε αναλόγως: περιορίστε τις πληροφορίες που μοιράζεστε δημόσια, ελέγχετε τακτικά τις ρυθμίσεις απορρήτου των λογαριασμών σας και παραμείνετε επιφυλακτικοί απέναντι σε απροσδόκητα μηνύματα, αιτήματα και επικοινωνίες. Και, το σημαντικότερο, ενθαρρύνετε τους φίλους και την οικογένειά σας να κάνουν το ίδιο.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
