Πολλοί είναι αρκετά επιφυλακτικοί για την ασφάλεια στο διαδίκτυο και το απόρρητο των δεδομένων τους. Ανεξάρτητα από τα μέτρα που λαμβάνετε, μπορεί να χρησιμοποιείτε VPN, να αφήνετε ελάχιστο διαδικτυακό αποτύπωμα, ή να χρησιμοποιείτε ανώνυμους λογαριασμούς, ποτέ δεν μπορείτε να είστε απόλυτα ασφαλείς. Και επειδή δεν μπορείτε να αποδείξετε ότι σας παρακολουθούν, είναι πολύ εύκολο να σας θεωρήσουν παρανοϊκό. Μέχρι να εμφανιστεί μια υπόθεση όπως αυτή με το GDID της Microsoft.
Το ευρύ κοινό έμαθε πρόσφατα ότι η Microsoft παρακολουθεί κρυφά υπολογιστές με Windows μέσω ενός ειδικού κλειδιού για το οποίο οι περισσότεροι δεν έχουν ακούσει ποτέ. Η Microsoft δεν το δημοσίευσε ποτέ δημόσια και χρειάστηκε μια κατάθεση σε ομοσπονδιακό δικαστήριο για να επιβεβαιώσει πλήρως την ύπαρξή του.
Το αναγνωριστικό ονομάζεται GDID, συντομογραφία του Global Device Identifier, και πρόσφατα βοήθησε το FBI να συλλάβει έναν hacker. Ο ύποπτος χρησιμοποιούσε VPN, proxies και πολλά ψευδώνυμα για να παραμείνει κρυμμένος, αλλά το GDID βοήθησε τις αρχές να τον αναγνωρίσουν.
Και ενώ το GDID βοήθησε το FBI να συλλάβει τον δράστη, η υπόθεση αποκάλυψε επίσης κάτι για το οποίο πολλοί χρήστες των Windows ανησυχούν. Ρίχνει φως σε έναν μηχανισμό παρακολούθησης που είναι ενσωματωμένος στο λειτουργικό σύστημα που τρέχει σε περίπου 1,6 δισεκατομμύρια υπολογιστές παγκοσμίως.
Τι είναι στην πραγματικότητα το GDID
Ένα GDID είναι ένα μόνιμο κλειδί, ή ένα αναγνωριστικό, που συνδέεται με μια συγκεκριμένη εγκατάσταση των Windows. Δημιουργείται εξωτερικά, στους διακομιστές της Microsoft, και στη συνέχεια αποθηκεύεται τοπικά στο μητρώο. Σε κάθε εγκατάσταση των Windows εκχωρείται ένα, σε φυσικό υπολογιστή ή σε κάποια εικονική μηχανή (virtual machine).
Η περιγραφή της ίδιας της Microsoft, που δίνεται από έναν εκπρόσωπο της εταιρείας στην καταγγελία στην υπόθεση United States v. Peter Stokes (N.D. Illinois), το αποκαλεί “ένα μόνιμο αναγνωριστικό σε επίπεδο συσκευής που έχει σχεδιαστεί για να αναγνωρίζει μοναδικά μια εγκατάσταση ενός λειτουργικού συστήματος Windows σε μια συσκευή”.
Η τιμή είναι ένας αριθμός 64-bit, με μορφή g: ακολουθούμενος από μια μακρά σειρά ψηφίων (g:6965049611365016). Όταν τα Windows εγκαθιστούν μια συσκευή σε έναν Λογαριασμό Microsoft, η υπηρεσία ταυτότητας Passport (Passport identity service) επικοινωνεί με τους διακομιστές της Microsoft και λαμβάνει πίσω το αναγνωριστικό σαν απάντηση.
Το GDID επιβιώνει από τις ενημερώσεις των Windows και παραμένει στην θέση του μετά από τις περισσότερες αλλαγές συστήματος. Αν επανεγκαταστήσετε όμως τα Windows, θα έχετε ένα νέο GDID. Παρόλα αυτά, το παλιό αναγνωριστικό και όλα όσα έχει καταγράψει η Microsoft σε αυτό, παραμένουν στους διακομιστές της εταιρείας.
Αυτό που προσθέτει μυστήριο σε αυτό το κλειδί είναι η έλλειψη επίσημης τεκμηρίωσης. Η μόνη δημόσια τεκμηρίωση της Microsoft για το GDID είναι μια γραμμή σε έναν πίνακα αναφοράς του Azure Monitor, που περιγράφει μια στήλη GlobalDeviceId σαν “Παγκόσμιο αναγνωριστικό συσκευής της Microsoft. Αυτό είναι ένα αναγνωριστικό που χρησιμοποιείται εσωτερικά από τη Microsoft”.
Δεν υπάρχει ειδική σελίδα υποστήριξης και η Microsoft το εξήγησε μόνο στην προαναφερθείσα κατάθεση στο ομοσπονδιακό δικαστήριο.
Πού εμφανίζεται το GDID
Ανεξάρτητοι ερευνητές που ανακατασκεύασαν τον μηχανισμό, δίνουν περισσότερες πληροφορίες για το πώς λειτουργεί το GIDID. Μια υπηρεσία που ονομάζεται The Passport Service λαμβάνει το αναγνωριστικό που δημιουργείται από τον διακομιστή και το γράφει τοπικά στο μητρώο. Από εκεί, η πλατφόρμα συνδεδεμένων συσκευών των Windows το παραλαμβάνει και το καταχωρεί στο σύστημα ταυτοποίησης συσκευών της Microsoft, την Υπηρεσία καταλόγου συσκευών (Device Directory Service).
Το αναγνωριστικό είναι ενσωματωμένο σε ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών των Windows. Όπως την ενεργοποίηση των Windows, τις αγορές από το Microsoft Store και την αδειοδότηση εφαρμογών, το Phone Link, τον συγχρονισμό του πρόχειρου μεταξύ των συσκευών σας και πολλά άλλα.
Τα συνηθισμένα διαγνωστικά δεδομένα των Windows φέρουν επίσης το αναγνωριστικό. Εάν τα βελτιωμένα διαγνωστικά του Microsoft Edge είναι ενεργοποιημένα, το ιστορικό περιήγησής σας συνδέεται επίσης με αυτό. Αυτή η λεπτομέρεια βοήθησε τους ερευνητές να χτίσουν την υπόθεσή τους εναντίον του Stokes.
Τι μπορείτε να κάνετε για το GDID στον υπολογιστή σας;
Δεν μπορείτε να κάνετε πολλά, καθώς δεν υπάρχει τρόπος να αποτρέψετε τα Windows σας από το να δημιουργήσουν ένα GDID. Μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα διαγνωστικά δεδομένα και το ιστορικό δραστηριότητας, γεγονός που μειώνει τον αριθμό των επιπλέον πληροφοριών που συνδέονται με το αναγνωριστικό στο μέλλον, αλλά τίποτα από αυτά δεν αφαιρεί το αναγνωριστικό που έχει ήδη καταχωρίσει η Microsoft.
Καθώς το GDID αποθηκεύεται στο μητρώο, όλοι μπορούν να το δουν και η διαδικασία δεν απαιτεί ειδικά διαπιστευτήρια. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τρέξετε μια απλή εντολή PowerShell και θα δείτε το δικό σας GDID:
$hex = (Get-ItemProperty ‘HKCU:\SOFTWARE\Microsoft\IdentityCRL\ExtendedProperties’).LID
“g:$([Convert]::ToUInt64($hex,16))”
Σύμφωνα με την τεκμηρίωση της ίδιας της Microsoft, το GIDID προορίζεται μόνο για εσωτερική χρήση από την εταιρεία. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι μοιράζεται το αναγνωριστικό με τρίτους, όπως διαφημιστές. Οι αρχές επιβολής του νόμου αποτελούν μια λογική συνέχεια, καθώς μπορούν να απαιτήσουν το κλειδί μέσω τυπικών νομικών διαύλων, όπως κλητεύσεις ή δικαστικές εντολές.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τόσο οι ειδικοί ασφαλείας όσο και οι χρήστες με το GDID είναι η έλλειψη διαφάνειας. Τα περισσότερα λειτουργικά συστήματα έχουν τους δικούς τους μηχανισμούς παρακολούθησης, αλλά τα περισσότερα προειδοποιούν τον χρήστη ή εμφανίζουν μια προτροπή για την αποδοχή των όρων, εκτός από τα Windows.
Η Microsoft όχι μόνο δεν αποκαλύπτει με σαφήνεια την ύπαρξη του GDID στους χρήστες, αλλά χρειάστηκε και μια νομική επέμβαση για να την αναγνωρίσει η εταιρεία πέρα από αυτή τη μία πρόταση στην τεκμηρίωση του Azure.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
