Η Proton, η εταιρεία πίσω από τον ομώνυμο πάροχο email Proton Mail, έχει κερδίσει μια πιστή βάση θαυμαστών από αντιφρονούντες, ερευνητές δημοσιογράφους και άλλους που θέλουν να παραμείνουν μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα της κυβέρνησης ή των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Με έδρα την Ελβετία, η υπηρεσία αυτοαποκαλείται “ένα ουδέτερο και ασφαλές καταφύγιο για τα προσωπικά σας δεδομένα, αφοσιωμένο στην υπεράσπιση της ελευθερίας σας”.
Κάποια στιγμή όμως (τον Δεκέμβριο του 2024), ο Διευθύνων Σύμβουλος της Proton, Andy Yen, επαίνεσε το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε μια ανάρτηση του στο X, δηλώνοντας ότι “πριν από 10 χρόνια, οι Ρεπουμπλικάνοι ήταν το κόμμα των μεγάλων επιχειρήσεων και οι Δημοκρατικοί υποστήριζαν τους μικρούς, αλλά σήμερα τα πράγματα έχουν ανατραπεί εντελώς”.
Όταν το tweet έγινε viral, ο επίσημος λογαριασμός Reddit της Proton δημοσίευσε ένα πλέον διαγραμμένο σχόλιο που ανέφερε ότι “Μέχρι να διωχθούν οι εταιρικοί Δημοκρατικοί, η πραγματικότητα είναι ότι οι Ρεπουμπλικάνοι παραμένουν πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν τις καταχρήσεις των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών”.
Μέσα σε λίγες ώρες, η Proton διέγραψε την απάντησή της σε όλους τους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης, δηλώνοντας ότι η ανάρτηση – η οποία ξεκινούσε με τις λέξεις “Αυτή είναι η επίσημη απάντησή μας” – στην πραγματικότητα “αφαιρέθηκε επειδή δεν ήταν επίσημη δήλωση”. Η απάντηση συνέχισε λέγοντας: “Η πολιτική μας είναι ότι οι επίσημοι λογαριασμοί δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την έκφραση προσωπικών πολιτικών απόψεων. Εάν συμβεί κατά λάθος, το διορθώνουμε μόλις το παρατηρήσουμε”.
Ο Yen ισχυρίστηκε αργότερα ότι η ανάρτηση ήταν μια “εσωτερική παρεξήγηση”, γράφοντας αργότερα ότι η Proton είναι “πολιτικά ουδέτερη”.
Συνέχισε με μια εκτενέστερη δήλωση εξηγώντας ότι “ενώ μπορούμε να μοιραζόμαστε γεγονότα και αναλύσεις, η πολιτική μας στο μέλλον θα είναι να μην μοιραζόμαστε απόψεις πολιτικής φύσης. Η γραμμή μεταξύ γεγονότων, ανάλυσης και απόψεων μπορεί να είναι θολή κατά καιρούς, αλλά θα επιδιώξουμε να την διευκρινίσουμε καλύτερα με την πάροδο του χρόνου μέσω των σχολίων και των εισηγήσεών σας”. Ο Yen δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο εάν η διαγραμμένη ανάρτηση αποτελούσε άποψη ή ανάλυση.
Η Proton επανέλαβε αργότερα τον ισχυρισμό ότι είναι ένας “πολιτικά ουδέτερος οργανισμός” και στη συνέχεια δήλωσε ότι “ανεξάρτητα από τις απόψεις κάποιου σχετικά με την ευρύτερη πλατφόρμα των Ρεπουμπλικάνων, εάν συμφωνείτε ότι απαιτείται δράση για την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία, τότε ο διορισμός της Gail Slater είναι κάτι θετικό”, αναφερόμενη στην επιλογή του Προέδρου Donald Trump να ηγηθεί του τμήματος αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Η Proton δήλωσε περαιτέρω ότι “Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών σκοντάφτουν στον εαυτό τους για να φιλήσουν το δαχτυλίδι ακριβώς επειδή ο Donald Trump αντιπροσωπεύει μια άνευ προηγουμένου πρόκληση για την μονοπωλιακή τους κυριαρχία”.
Όταν οι κυβερνήσεις ζητούν δεδομένα
Η Yen έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την Proton σαν μια εταιρεία που έχει σαν “προτεραιότητα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής” και η αρχική της σελίδα διατυμπανίζει ότι “Με την Proton, τα δεδομένα σας ανήκουν σε εσάς, όχι σε εταιρείες τεχνολογίας, κυβερνήσεις ή hacker”.
Ωστόσο, η Proton έχει αποκαλύψει στο παρελθόν πληροφορίες χρήστη στις αρχές. Για παράδειγμα, η Proton παρέδωσε μια διεύθυνση IP κατόπιν αιτήματος των γαλλικών αρχών που υποβλήθηκε μέσω της Europol στην ελβετική αστυνομία. Ο Yen έγραψε μια ανάρτηση στο Twitter εκείνη την εποχή, δηλώνοντας: “Η Proton πρέπει να συμμορφώνεται με την ελβετική νομοθεσία. Μόλις διαπραχθεί ένα έγκλημα, η προστασία της ιδιωτικής ζωής μπορεί να ανασταλεί και είμαστε υποχρεωμένοι από την ελβετική νομοθεσία να απαντάμε σε αιτήματα των ελβετικών αρχών”.
Η σελίδα πληροφοριών της Proton για τις αρχές επιβολής του νόμου αναφέρει ότι απαιτείται αντίγραφο μιας “αστυνομικής έκθεσης ή δικαστικής εντολής”, είτε είναι ξένη είτε είναι εγχώρια. Από την πλευρά της, η Proton δήλωσε στο The Intercept ότι “η Proton δεν συμμορφώνεται με τις κλητεύσεις των ΗΠΑ, δεν έχει σημασία αν είναι ο Biden ή ο Trump στην εξουσία”.
Ενώ η Proton δηλώνει ότι “δεν μπορεί να διαβάσει κανένα από τα μηνύματά σας ή να τα παραδώσει σε τρίτους”, δεν ισχύει το ίδιο για τα θέματα των email, τα ονόματα και τις διευθύνσεις email του αποστολέα ή του παραλήπτη, την ώρα αποστολής ενός μηνύματος ή άλλες πληροφορίες που υπάρχουν στο header των email. Η Proton δηλώνει ρητά ότι “εάν μας επιδοθεί έγκυρη εντολή ελβετικού δικαστηρίου, έχουμε τη δυνατότητα να παραδώσουμε τα θέματα των μηνυμάτων σας”.
Κατά την προηγούμενη θητεία του Trump, το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιδίωξε να αποκτήσει κρυφά “μη περιεχόμενα” επικοινωνιών, όπως αρχεία τηλεφωνικών κλήσεων και email, δημοσιογράφων σε διάφορα ειδησεογραφικά πρακτορεία όπως το CNN και οι New York Times. Αν και το θέμα ενός email θεωρείται “περιεχόμενο”, τα μη περιεχόμενα συμπεριλαμβάνουν μεταδεδομένα όπως η ημερομηνία και η ώρα αποστολής ενός μηνύματος, καθώς και ο αποστολέας και ο παραλήπτης ενός email.
Η προηγούμενη συμπεριφορά ενός Υπουργείου Δικαιοσύνης υπό την ηγεσία του Trump, σε συνδυασμό με τους επαίνους και τις προσπάθειες των CEOs της τεχνολογίας να κερδίσουν την εύνοια του στρατοπέδου Trump, εγείρει το ερώτημα πόσο ευάλωτος θα είναι ο κλάδος στα αιτήματα δεδομένων από την νέα κυβέρνηση.
Είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό ερώτημα για τους τύπους χρηστών που συρρέουν στην Proton – το είδος που φοβάται να εκθέσει ευαίσθητες πηγές, άτομα που διώχνονται σε ή άτομα σε κρατική επιτήρηση.
“Οι πλατφόρμες κατέχουν εγγενώς μια θέση εμπιστοσύνης επειδή θέλουμε να στηρίζουν τους χρήστες όταν η κυβέρνηση ζητάει δεδομένα”, ανέφερε ο Andrew Crocker, διευθυντής δικαστικών διαφορών επιτήρησης του Electronic Frontier Foundation, το οποίο έχει δημοσιεύσει μια ετήσια έκθεση με τίτλο “Ποιος σας στηρίζει;”, η οποία αναλύει τη συναίνεση των εταιρειών σε κυβερνητικά αιτήματα για δεδομένα χρηστών.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
