Το Ψηφιακό ευρώ αναμένεται έως το 2029: στόχος η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας στις πληρωμές έναντι της κυριαρχίας του δολαρίου.
Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη το πολυαναμενόμενο ψηφιακό ευρώ, την ώρα που η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), οι αμερικανικοί κολοσσοί πληρωμών Visa και Mastercard αντιπροσωπεύουν το 61% των συναλλαγών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ και σχεδόν το σύνολο των διασυνοριακών συναλλαγών με κάρτα.
Η συζήτηση για τη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Ευρώπης έχει ενταθεί, εν μέσω κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων και ανησυχιών για την εξάρτηση της ΕΕ από ξένη υποδομή πληρωμών.
Το ψηφιακό ευρώ είναι ένα από τα μέτρα που προωθούνται για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Θα αποτελεί ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας, εκδιδόμενη και εγγυημένη από την ΕΚΤ, σχεδιασμένη να συμπληρώνει τα μετρητά και τις υφιστάμενες τραπεζικές υπηρεσίες, και όχι να τα αντικαθιστά.
Βάσει της πρότασης, οι καταναλωτές θα μπορούν να διατηρούν ψηφιακά ευρώ σε ειδικό πορτοφόλι, με ανώτατο όριο κατοχής που δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Το σύστημα θα υποστηρίζει τόσο διαδικτυακές όσο και εκτός σύνδεσης πληρωμές και αποσκοπεί στην προσφορά υψηλού βαθμού ιδιωτικότητας, καθώς η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί άμεσα τους χρήστες από τα δεδομένα των πληρωμών τους.
Η ΕΚΤ θα παρέχει την υποκείμενη υποδομή, ενώ οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα προσφέρουν τις υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ στους πελάτες τους. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αναμένεται να αποζημιώνονται για τη συμμετοχή τους στο σχήμα, ενώ οι έμποροι θα καταβάλλουν προμήθειες που εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερες από εκείνες που συνδέονται με τις σημερινές συναλλαγές με κάρτα.
Το πώς πρέπει να διαμορφωθεί αυτή η αποζημίωση παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα ενόψει των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των συζητήσεων.
«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Επιτροπή ECON του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξε στη θέση της για το πακέτο του ενιαίου νομίσματος, το οποίο θα διασφαλίσει τα μετρητά σε ευρώ ως νόμιμο χρήμα, ενώ παράλληλα θα διαμορφώσει το ψηφιακό ευρώ», ανέφερε η ΕΚΤ σε ανακοίνωσή της.
«Η έγκριση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μεγάλη νίκη για τους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Ιταλός ευρωβουλευτής Πασκουάλε Τριντίκο, ο οποίος διαπραγματεύτηκε τον φάκελο εκ μέρους της ομάδας της Αριστεράς, χαρακτηρίζοντας την ψηφοφορία «ιστορική».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι η μόνη που αναπτύσσει δημόσιο ψηφιακό νόμισμα. Η Κίνα έχει ήδη εισαγάγει το ψηφιακό γουάν, ενώ η Ρωσία έχει ανακοινώσει ότι το ψηφιακό ρούβλι της θα τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2026.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εγκατέλειψε τα σχέδια για ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας που θα εκδιδόταν από τη Federal Reserve και αντ’ αυτού στήριξε την ανάπτυξη stablecoins, ιδιωτικά εκδιδόμενων κρυπτοστοιχείων που έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν σταθερή αξία.
Επειδή η συντριπτική πλειονότητα των παγκόσμιων stablecoins είναι εκφρασμένη σε δολάρια ΗΠΑ, οι υποστηρικτές θεωρούν ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία θα μπορούσε να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του δολαρίου και να επεκτείνει τη χρήση του στις διασυνοριακές πληρωμές.
Ωστόσο, ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και πρώην αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ένα ψηφιακό νόμισμα της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας μπορεί τελικά να επανέλθει στην ατζέντα.
Ο Τίμοθι Μάσαντ, πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (CFTC), δήλωσε τον Μάιο στο CoinDesk ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται στην Ουάσινγκτον και άφησε να εννοηθεί ότι ένα ψηφιακό δολάριο ίσως αποδειχθεί τελικά αναπόφευκτο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να επικυρώσει τη θέση της επιτροπής κατά την ολομέλεια στο Στρασβούργο στις αρχές Ιουλίου.
Θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις με τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, με τους νομοθέτες να στοχεύουν σε οριστική συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
