Κάθε τόσο ένα Linux distro εξαφανίζεται χωρίς εξηγήσεις και συνήθως δεν ξαναγυρίζει. Το Slax, το γνωστό φορητό distro που τρέχει από USB ήρθε να σπάσει τον κανόνα, κυκλοφορώντας την έκδοση 2026.11 μετά από σχεδόν τρία χρόνια. Η προηγούμενη είχε βγει τον Οκτώβριο του 2023, με δύο βάσεις: Debian 12.1 και Slackware 15.0.2-current. Η νέα χρησιμοποιεί το Debian “Trixie” και τον Linux 6.12, έναν παλαιότερο kernel αλλά με μακροχρόνια υποστήριξη (LTS) έως τον Δεκέμβριο του 2028.
Στα πρακτικά θέματα τώρα, το Slax αποκτά πλέον γραφικό installer για Windows και Linux. Ανοίγετε το ISO σαν φάκελο, ξεκινάτε από εκεί τον installer και διαλέγετε δίσκο. 
Το αποτέλεσμα θα είναι ένα bootable USB ή μια εγκατάσταση δίπλα σε ένα υπάρχον σύστημα. Ένα μόνο USB μπορεί να διαθέτει πολλές συνεδρίες (sessions), π.χ. μία για δουλειά και μία για πειράματα, και επιλέγετε στην εκκίνηση ποια σας χρειάζεται.
Το ISO είναι μόλις 536,9 MB και τρέχει αρκετά καλά σε virtual machine, αν θέλετε να το δοκιμάσετε.
Βελτιώσεις υπάρχουν και στην επιφάνεια εργασίας. Το Fluxbox δείχνει πλέον προεπισκοπήσεις παραθύρων με το Alt+Tab και στα εικονίδια της γραμμής εργασιών, ενώ το Alt+F3 ανοίγει και τους τέσσερις χώρους εργασίας ταυτόχρονα. Από τον launcher, το Slax κατεβάζει εφαρμογές που λείπουν όταν πατάτε στα εικονίδια με το βελάκι προς τα κάτω. Υπάρχει υπογεγραμμένος bootloader και kernel, οπότε το σύστημα ξεκινά με ενεργό UEFI Secure Boot σε συμβατά PC.
Η μεγάλη καινοτομία, ή το μεγάλο ερωτηματικό, λέγεται Slax Assistant.
Είναι ένας βοηθός ΤΝ που ανοίγει από τον launcher. Του λέτε σε απλή γλώσσα τι θέλετε και μπορεί να ελέγξει το σύστημα, να ερευνήσει ένα πρόβλημα όπως ο γεμάτος δίσκος και να εκτελέσει εντολές για να το διορθώσει. Απαιτεί σύνδεση στο internet και login με email, Google ή GitHub, και τρέχει εξ ολοκλήρου σε διαδικτυακή υπηρεσία του Slax. Η οθόνη σύνδεσης δίνει 100 δωρεάν credits για δοκιμή. Το Slax δεν κατονομάζει τον πάροχο ΤΝ που βρίσκεται πίσω από την υπηρεσία και δεν εξηγεί πώς χειρίζεται τα δεδομένα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Slax εξαφανίζεται και εμφανίζεται ξανά. Το 2022 επέστρεψε με release candidate βασισμένο στο Debian 11, ενώ ήταν εξαφανισμένο από το 2018, εκτός από μια δοκιμαστική έκδοση με Debian 10.2 το 2019. Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς ακολούθησε μια έκδοση με βάση το Slackware και τον Οκτώβριο του 2023 βγήκε η επόμενη.
Χαιρόμαστε που ένα μικρό, χρήσιμο distro δεν πέθανε, ενώ ο installer, τα sessions και το Secure Boot είναι ακριβώς αυτά που περιμένει κανείς το 2026. Όμως ένα φορητό σύστημα που έχει νόημα επειδή το κουβαλάτε στην τσέπη και το ελέγχετε εσείς, πώς ταιριάζει με έναν βοηθό που ζητά login με Google ή GitHub;
Ο βοηθός αυτός τρέχει εντολές στο μηχάνημά σας, με μια υπηρεσία της οποίας δεν γνωρίζουμε τον πάροχο ΤΝ που διαχειρίζεται τα δεδομένα.
Το «ανοίξτε το credit» και το «δείτε τι κάνει» δεν αρκούν για ένα εργαλείο με δικαιώματα πάνω στο σύστημα. Το hype της ΤΝ έφτασε και στα USB….
Η πρακτική λύση είναι απλή: δοκιμάστε το Slax σε virtual machine, χρησιμοποιήστε το σαν ένα ελαφρύ φορητό Linux και αφήστε τον Assistant κλειστό, εκτός αν μάθετε ποιος βρίσκεται από πίσω.
https://www.slax.org/get-iso.php
0 σχόλια
iGuRu.gr