Το Document Foundation σημείωσε επιτυχία στον αγώνα για ανοιχτές μορφές αρχείων στις διαβουλεύσεις της ΕΕ. Όπως ανακοίνωσε ο οργανισμός πίσω από το LibreOffice, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει πλέον το πρότυπο ανατροφοδότησης για τις κατευθυντήριες γραμμές για τον Νόμο για την Κυβερνοανθεκτικότητα (CRA από το Cyber Resilience Act) και σε μορφή ODS – τη μορφή υπολογιστικού φύλλου του ανοιχτού προτύπου ODF.
Στην μια δημοσίευση στο blog τους, το Document Foundation εκφράζει την ικανοποίησή του για την ταχεία αντίδραση: Εντός 24 ωρών, οι υπεύθυνοι της Γενικής Διεύθυνσης CONNECT αντέδρασαν θετικά στο αίτημα και πρόσθεσαν το πρότυπο σε μορφή ODS. Το Document Foundation μιλάει για ένα “σημαντικό πρώτο βήμα προς τη διαλειτουργικότητα που δεν επιτρέπουν οι ιδιόκτητες μορφές”.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τα σχέδια κατευθυντήριων γραμμών για το CRA στις αρχές Μαρτίου και ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση που θα διαρκέσει έως τις 31 Μαρτίου 2026. Ωστόσο, το πρότυπο που διέθεσε για τον κάθε ενδιαφερόμενο, ήταν διαθέσιμο αρχικά μόνο σε μορφή XLSX – την ιδιόκτητη μορφή υπολογιστικού φύλλου της Microsoft.
Το Document Foundation είχε ασκήσει τότε έντονη κριτική και είχε παραπονεθεί για μειονεκτήματα για τους χρήστες ανοιχτού κώδικα. Παρόλο που το XLSX είναι τυποποιημένο σαν OOXML σύμφωνα με το ISO/IEC 29500, οι εφαρμογές της Microsoft συχνά αποκλίνουν από τις προδιαγραφές, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα συμβατότητας, για παράδειγμα με το LibreOffice.
Το ODF (Open Document Format), από την άλλη, είναι ένα εντελώς ουδέτερο ως προς τον προμηθευτή πρότυπο ISO (ISO/IEC 26300) που λειτουργεί ανεξάρτητα από εφαρμογές και πλατφόρμες. Το Document Foundation καλεί τώρα όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να χρησιμοποιούν το πρότυπο ODS, ώστε να τονίσουν τη σημασία της ανοιχτής μορφής.
Η ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης
Η υπόθεση υπερβαίνει το format των αρχείων μιας μεμονωμένης διαβούλευσης. Η ζήτηση για ανοιχτές μορφές αρχείων στις διαδικασίες της ΕΕ αγγίζει άμεσα το ζήτημα της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας. Η δημοσίευση δημόσιων διαβουλεύσεων αποκλειστικά σε ιδιόκτητες μορφές δημιουργεί ουσιαστικά μια εξάρτηση από μεμονωμένους παρόχους λογισμικού – και αποκλείει πολίτες και οργανισμούς που χρησιμοποιούν ελεύθερο λογισμικό. Τα ανοιχτά πρότυπα όπως το ODF, από την άλλη, επιτρέπουν την ελεύθερη πρόσβαση και αποτρέπουν τα μονοπωλιακά φαινόμενα εγκλωβισμού.
Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας (EIF από το European Interoperability Framework) και η Στρατηγική της ΕΕ για το Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα 2020–2023 (και οι διάδοχοί της) στοχεύουν ακριβώς σε τέτοια σενάρια.
Η ταχεία αντίδραση της Επιτροπής στην περίπτωση της διαβούλευσης με την CRA θα μπορούσε να χρησιμεύσει σαν προηγούμενο – και για άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ και εθνικές αρχές που μέχρι στιγμής δημοσιεύουν δημόσια έγγραφα αποκλειστικά σε ιδιόκτητες μορφές.
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
