Ερευνητές στη Βιέννη και το Πεκίνο κατασκεύασαν ανεξάρτητα τα πρώτα πυρηνικά ρολόγια που χρησιμοποιούν ταλαντώσεις στο εσωτερικό πυρήνων θορίου, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο για έναν τομέα που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει στη δημιουργία εξαιρετικά φορητών και υπέρ-ακριβών οργάνων μέτρησης του χρόνου.
Τα ρολόγια αυτά διαθέτουν ήδη τέτοια ακρίβεια, ώστε χάνουν μόλις ένα δευτερόλεπτο σε διάστημα εκατομμυρίων ετών.
Τα πρώτα πυρηνικά ρολόγια δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν άμεσα το παγκόσμιο δίκτυο ατομικών ρολογιών, στη σταθερή λειτουργία των οποίων βασιζόμαστε για το GPS και τον ορισμό του δευτερολέπτου. Ούτε κατέχουν το ρεκόρ ακρίβειας: τα κορυφαία ατομικά ρολόγια είναι περίπου 10.000 φορές πιο αξιόπιστα και θα χρειάζονταν πάνω από 100 δισεκατομμύρια χρόνια για να χάσουν ένα δευτερόλεπτο.
Ωστόσο, τα πυρηνικά ρολόγια παρουσιάζουν μια σειρά από πιθανά πλεονεκτήματα έναντι των υπαρχόντων ατομικών ρολογιών.
Κάποια στιγμή, ενδέχεται να γίνουν πιο αξιόπιστα από τις κορυφαίες ατομικές εκδοχές, ενώ παράλληλα προσφέρουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης φορητότητας. Διαθέτουν ακόμη τη δυνατότητα ανίχνευσης συγκεκριμένων ειδών σκοτεινής ύλης — της αόρατης εκείνης ουσίας, οι συσσωματώσεις της οποίας αποτελούν το 83% της ύλης στο σύμπαν.
Εάν ένα σωματίδιο σκοτεινής ύλης διερχόταν μέσα από τους πυρήνες θορίου, η παρουσία του θα μπορούσε να καταγραφεί σαν μια μικρή διακύμανση στον κατά τα άλλα σταθερό ρυθμό του πυρηνικού ρολογιού.
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature.
DOI: https://doi.org/10.1038/s41586-026-11122-1
Αν και τα δελτία τύπου θα είναι από πολύ επιλεγμένα έως και σπάνια, είπα να περάσω … γιατί καμιά φορά κρύβονται οι συντάκτες.
